Geen Ramen, Geen Excuses
De BBQ brandt, de zaal staat vol rook — en toch hoesten we door
Stel je voor: halverwege een feestje steekt iemand in de hoek van de zaal een barbecue aan. Eerst ruikt het naar zomerse avonden, geroosterd vlees en gezelligheid. Maar na een halfuur prikt de rook je in de ogen, kriebelt het in je keel en begint de helft van de gasten te hoesten. Iemand roept: “Kan er een raam open?” Een ander mompelt: “Laten we die BBQ uitdoen.”
Logisch. Vanzelfsprekend, zelfs.
Maar wat als er geen ramen zijn? Wat als de enige oplossing is dat de barbecue wordt geblust — en we dat toch weigeren? Dan zit je niet meer op een feestje. Dan zit je in 2025, op een planeet die langzaam volloopt met rook, terwijl een deel van de gasten nog steeds beweert dat er helemaal geen BBQ staat.
De aarde is die zaal zonder ramen. Broeikasgassen — CO₂, methaan, lachgas — zijn de rook. En de IPCC-rapporten, opgesteld door duizenden klimaatwetenschappers wereldwijd, zijn het collectieve gehoest dat ons al decennia vertelt: dit gaat fout.
Toch houden we ons staande met een indrukwekkend repertoire aan struisvogeltactieken. “Het is toch al te laat.” “Zolang China en de VS niets doen, heeft mijn gedrag geen zin.” “Mijn persoonlijke uitstoot stelt niks voor.” “De wetenschap heeft dit veroorzaakt — die lost het ook wel op.” En de klassieker: “Vroeger waren er ook warme zomers.”
De rode draad? Ontkenning. Bagatellisering. En als dat niet meer werkt: de verantwoordelijkheid zo ver mogelijk wegschuiven. Liefst naar iemand anders, naar een ander land, naar een andere generatie.
Er is niets te winnen in het onderhandelen met de werkelijkheid
Wat zo wrang is, is dat we dit soort problemen eerder wél hebben opgelost. Zure regen? Verdween toen we de zwavel uit onze uitstoot haalden. Het gat in de ozonlaag? Gedicht nadat CFK’s wereldwijd werden verboden. Gerichte, collectieve actie werkte. Niet perfect, niet pijnloos — maar het werkte.
Klimaatverandering is complexer en hardnekkiger: zelfs als we morgen volledig stoppen met de uitstoot van broeikasgassen, hebben we nog generaties lang de gevolgen te dragen. De rook trekt niet zomaar op. Maar hoe langer de BBQ blijft branden, hoe benauwder het wordt.
Het meest onthutsende is misschien wel dit: tweeëneenhalve eeuw na de Verlichting — na het tijdperk van rede, wetenschap en empirisch denken — onderhandelen we collectief over de werkelijkheid. Niet over de oplossing, maar over de vraag óf er überhaupt een probleem is. Terwijl de thermometers stijgen, de gletsjers smelten en de extremen extremer worden.
De zaal staat vol rook. Iedereen hoest. Er is geen raam.
De BBQ moet uit. En die verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij ‘hen’ — maar bij ieder van ons die lucifers draagt.



